Напэўна, не часта сустрэнеш іншае такое паняцце, у якое ўкладзена так шмат сэнсаў – ад матэрыяльнага да духоўнага.
Гэта тое, што нам пакінулі продкі, з чым мы жывём зараз і што перададзім нашым дзецям. Для мяне гэта вялізны шлях, які прайшлі беларусы, праявіўшы свае лепшыя якасці і таленты, пераадолеўшы неймаверныя цяжкасці, не здрадзіўшы сваім ідэалам. Гэта нашая гісторыя.
Цяпер мы жывём у цудоўнай краіне, свабоднай і незалежнай. Лічу, што самая галоўная наша спадчына – гэта мір. Ён дае нам магчымасць жыць і вучыцца, развіваць свае творчыя здольнасці, рабіць адкрыцці, працаваць і здзяйсняць асабістыя дасягненні. Сёлета мы адзначым 80-годдзе Вялікай Перамогі. Гэтая дата яшчэ раз прымушае нас задумацца аб тым, якой страшнай цаной заваяваны мір і што трэба рабіць для таго, каб яго зберагчы. Памяць – гэта таксама спадчына, дзякуючы ёй беларусы працягваюць заставацца самімі сабой.
Продкі пакінулі нам самабытную культуру і духоўныя каштоўнасці. Гэта мова, кнігі, вусная народная творчасць, музыка, жывапіс, тэатр, кіно… Гэта крэпасці і замкі, палацава-паркавыя ансамблі і сядзібы, храмы і манастыры, старажытныя інжынерныя збудаванні, родныя мясціны знакамітых мастакоў, пісьменнікаў і вучоных.
Найбольш выдатныя для айчыннай і сусветнай культуры аб'екты ўключаны ў спісы сусветнай спадчыны ЮНЕСКА: замкавы комплекс «Мір», архітэктурна-культурны комплекс рэзідэнцыі Радзівілаў у Нясвіжы, геадэзічная Дуга Струвэ ў Брэсцкай і Гродзенскай абласцях, наша знакамітая Белавежская пушча.
Спадчына – гэта ўнікальная прырода. Беларусь – край лясоў, азёр і балот, якія гэтак жа, як і іншыя нашы каштоўнасці, ахоўваюцца дзяржавай. Нездарма ж нашу краіну называюць лёгкімі Еўропы!
Захавальнікі спадчыны – музеі і бібліятэкі. Гэта тыя ўнікальныя мясціны, дзе можна ўбачыць і адчуць, якое вялікае багацце – культурнае, духоўнае, інтэлектуальнае – пакінулі для нас папярэднія пакаленні!
У нашай краіне створаны нацыянальныя паркі, запаведнікі і заказнікі, якія дазваляюць кожнаму атрымаць асалоду ад практычна некранутай рукамі чалавека прыроды і ўдыхнуць чыстае, свежае паветра. Прырода – гэта дар, і мы павінны яго захаваць і прымножыць для наступных пакаленняў.
Гэта калі разважаць пра спадчыну ўсяго народа. А ў прыватнасці свая спадчына ёсць у кожнага. Гэта тое, што дорага яго сэрцу, створана рукамі блізкіх людзей і прасякнута гісторыяй роду. Фотаздымкі, дакументы, малюнкі, рэліквіі, бабуліны абрусы і сурвэткі, звычаі і традыцыі…
Чаму гэта важна? Таму што менавіта праз гісторыю сям’і чалавек пачынае адчуваць сваю прыналежнасць да агульнай спадчыны роду, горада і краіны.
Сафія БАРАДАЎКА.
