Сустракаліся даволі часта, гутарылі на самыя розныя тэмы, таму што жылі амаль побач адзін з адным. Не абыходзілі і тэму Вялікай Айчыннай вайны, у якой актыўны ўдзел прымаў і Васіль Дзмітрыевіч. Мой суразмоўца – мясцовы, нарадзіўся ў Начы 23 лютага 1921 года. Да вайны спачатку працаваў на млыне, які знаходзіўся на ўзбярэжжы ракі Нача і быў пабудаваны яшчэ пры Кацярыне ІІ, потым у калгасе. У дзеючай арміі з 1941 года.

 – Да пачатку вайны наша камандаванне накіравала нас на Далёкі Усход да японскай граніцы, дзе мы знаходзіліся каля года, – успамінаў ветэран. – На Далёкім Усходзе было сканцэнтравана каля 40 дывізій, таму што існавала пагроза нападу японцаў на СССР. Як вядома, Японія была саюзніцай Германіі і яшчэ ў канцы 30-х паказала сваю зброю каля возера Хасан і ракі Халхін-Гол. Калі склалася небяспечнае становішча пад Масквой, нас перакінулі на абарону сталіцы. Велізарныя страты несла наша армія пад Смаленскам, Ржэвам, Гжацкам і Вязьмай.

Далей Васіль Дзмітрыевіч расказваў, што першае яго баявое хрышчэнне адбылося на валакаламскім накірунку фронту, дзе вяліся вельмі жорсткія баі. Усе стаялі насмерць. Паступіла каманда: «Ні кроку назад!» Была аб’яўлена ўсеагульная мабілізацыя. На абарону сталіцы выступілі ўсе, хто мог насіць зброю, многія ўзводзілі абарончыя збудаванні. Дзякуючы мужнасці і гераізму, удалося адстаяць Маскву, перайсці ў контрнаступленне і адцясніць ворага больш чым за 100-150 кіламетраў. Была знішчана вялікая колькасць жывой сілы і тэхнікі ворага. Вялікія страты несла наша армія. Аднак перавага яшчэ была на баку фашысцкай Германіі.

Васілю Дзмітрыевічу пашчасціла. Ён выжыў і перамог. Ваяваў у складзе Цэнтральнага, потым – пасля вызвалення значнай часткі тэрыторыі – салдат перакінулі на І Прыбалтыйскі фронт.

Вельмі памятнымі для ветэрана засталіся дні, калі адбылася аперацыя па прарыву блакады Ленінграда. Немцы аказвалі тут моцнае супраціўленне, біліся за кожны населены пункт, кожны кіламетр. Усё ж немцаў удалося выбіць і вызваліць горад на Няве. Затым Васіль Стасевіч удзе­льнічаў у вызваленні Вялікіх Лук, Віцебска, Дзвінска і горада Кёнігсберга.

Пасля заканчэння вайны працягваў служыць на Паўночным Урале да 1948 года. Дэмабілізаваўшыся, прыехаў на малую радзіму, працаваў вартаўніком у райспажыўсаюзе, потым цесляром у калгасе «Камунар».

Васіль Стасевіч узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны, медалямі «За баявыя заслугі»,«За ўзяцце Кёнігсберга», «За перамогу над Германіяй», шматлікімі юбілейнымі медалямі і падзякай ад Вярхоўнага галоўнакамандуючага.

Пасля цяжкай і працяглай хваробы памёр у 2002 годзе і пахаваны на нацкіх могілках. Памяць пра гэтага добрага і сумленнага чалавека засталася ва ўсіх, хто яго ведаў. У музеі Нацкай сярэдняй школы на спецыяльным стэндзе змешчаны фотаздымак ветэрана вайны, а ў альбоме – аповяд пра яго баявы шлях.

Уладзімір КАНАПЛІЦКІ, аграгарадок Нача.